25 Ağustos 2018 Cumartesi

Yabancı dadılar maaşlar TL'ye çevrilince ülkelerine dönüyor

Doların 6 TL’nin üzerine çıkması ev hizmetlerinde çalışan yabancıların maaşlarının da yeniden belirlenmesine neden oldu. Maaşlar ortalama 600 dolardan 2 bin 500 TL’ye çekilirken Türk Lirası istemeyen yabancılar ülkelerine dönüyor.

ABD ile yaşanan gerilim sonrasında 6 TL’nin üzerine çıkan dolar kuru ev hizmetlerinde çalışan yabancılarla ilgili ücret politikasını da tamamen değiştirdi. Türkmenistan, Gürcistan, Filipinler ve Rusya başta olmak üzere Türkiye’ye gelerek ev hizmetleri, yaşlı-çocuk bakımı gibi işlerde çalışan kadınlar dövizdeki hareketlilik öncesinde ortalama 600 dolar aylık alıyordu. Dolar kurunun hızla 6 TL’nin üzerine çıkması yabancı maaşlarının da TL karşılığının 3 bin 500 TL’yi aşmasına neden oldu. Oysa 1 yıl önce yabancılara ödenen 600 dolar aylık 2 bin 100 TL’ye denk geliyordu.

Geçen yıla göre maaşlarda yaşanan yüzde 80’lik artış üzerine yabancı çalışan ücret politikası tamamen değişti. İstanbul Aksaray başta olmak üzere yabancı çalışanlara iş bulan aracılardan aldığım bilgiye göre maaşlar tamamen TL’ye döndü.

Aracılar, “Dolardaki yükseliş öncesi maaşlar yapılan işlerin zorluğuna göre 500-700 dolar arasında değişiyordu. Ortalama ise 600 dolar dersek yanlış olmaz. Dolardaki bu hızlı yükseliş sonrasında eski-yeni çalışanların maaşlarının tamamı Türk Lirası’na döndü. Yine yapılan işin zorluğuna ve koşullara göre 2 bin lira ile 3 bin lira arasında değişiyor. Genelde ortalama ödenen ücret 2 bin 500 lira olarak (bugünkü kurlarla yaklaşık 400 dolar) Türk Lirası’na sabitlendi dersek yanlış olmaz” diye konuştu.

TAHMİNİ SAYILARI 400 BİN

Türkiye’deki mevzuata göre yabancı çalıştırmak izne bağlı. Çalışma izni alan yabancılar özel bir statü ile SGK kapsamına giriyor. 2017’de yaklaşık 15 bin yabancı için SGK’dan çalışma izni alınmış. Ancak ev hizmetlerinde çalışanların çok büyük bir bölümünün kayıt dışı olduğu, kayıtlı-kayıtsız çalışan sayısının 400 bine ulaştığı tahmin ediliyor.

Bu durumda kabaca bir hesap yaparsak ortalama 600 dolar alan 400 bin yabancı çalışana ev hizmetleri için yılda ödenen bedel 2.8 milyar doları buluyordu. Eğer kur bu seviyede kalırsa, 2 bin 500 TL karşılığında yabancılara ödenen 400 dolar bu bedeli de 1.9 milyar dolara düşürecek.

Yabancı çalışanların Türkiye’de kazandıklarının neredeyse tamamını kendi ülkelerine aktarıyor. Bu durumda ev hizmetlerinde çalışan yabancılar düşünüldüğünde 2 bin 500 TL’ye çekilen maaşlar göreceli olarak cari açığa da pozitif katkı yapacak.

YABANCI İÇİN OLUMSUZ

Türk Lirası’na sabitlenen maaşlar ile yabancı çalıştıranlar kur riskini bertaraf etse de yabancı çalışan cephesinde durum moral bozucu. Dövizdeki yükseliş öncesinde ülkesine ayda yaklaşık 600 dolar gönderen bir yabancı çalışan TL’ye dönen maaşlar sonrasında bugün ancak 400 dolar gönderebiliyor. Bu da yaklaşık yüzde 35’lik maaş indirimi anlamına geliyor. Kurlardaki yükseliş maaşların dolar bazında daha da azalması, kurlardaki düşüş ise maaşların artmasına neden olacak. Maaşların TL’ye dönmesini ve dolar bazında azalmasını kabul etmeyen bazı yabancı ise işlerini ve Türkiye’de çalışmayı bırakarak ülkelerine döndüğü konuşuluyor.

(Hürriyet / Sefer Levent)

24 Ağustos 2018 Cuma

123 bin 749 uyuşmazlık arabulucukla çözüldü

İşçi-patron anlaşmazlığını mahkemesiz çözen ‘zorunlu arabuluculuk’ düzenlemesi 1 Ocak’tan itibaren yürürlüğe girmişti. Bugüne kadar 123 bin 749 uyuşmazlık masa başında mahkemeye gitmeden çözüldü.

SSK’lı çalışan 15 milyon kişi ile 2 milyon işvereni yakından ilgilendiren ‘arabuluculuk’ düzenlemesi 1 Ocak itibarıyla yürürlüğe girmişti. Buna göre; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötü niyet tazminatı, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, yıllık izin ücreti ile işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak gerekiyor.
BAŞVURU NEREYE YAPILIR?

Başvurular adliyelerde kurulan 108 arabuluculuk bürosu ve büroların bulunmadığı yerlerde de sulh hukuk mahkemelerinin yazıişleri müdürlüklerine ücretsiz yapılabiliyor. Çalışanla işveren arasındaki uyuşmazlıkları hızla çözmeyi amaçlayan sistemin olumlu sonuçları net olarak ortaya çıktı. Bugüne kadar 204 bin 273 iş uyuşmazlığı arabulucuya taşındı.

EN FAZLA 4 GÜN SÜRDÜ

204 bin 273 anlaşmazlığın 123 bin 749’u arabulucu eşliğinde masa başında çözüldü. Anlaşmazlığın 62 bin 56’sında ise işçi ve işveren anlaşamadı. 18 bin 468 iş uyuşmazlığında ise arabuluculuk görüşme ve işlemleri sürüyor. İşçi ve işverenler tarafından arabulucuya taşınan uyuşmazlıklarda taraflar en fazla 4 günde anlaştı. 1 saatte çözülen anlaşmazlıklar da oldu.

DAVALARDA DA DÜŞÜŞ OLDU

Arabuluculukla, iş mahkemelerindeki dava sayılarında büyük düşüş yaşandı. Geçen yılın ilk 7 ayında mahkemelere işçi-işveren uyuşmazlığı nedeniyle 150 bin dava açılmıştı. Bu rakam, arabuluculuğun zorunlu hale getirilmesiyle 30 Temmuz 2018 itibarıyla 45 bin 147’ye indi. Böylece, dava sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 70 oranında düşmüş oldu.

İLK 2 SAATLİK ÜCRETİ DEVLET ÖDÜYOR

Arabulucuya başvurmazsak ne olur?

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.

Toplantıya katılmak zorunlu mu?

Taraflar geçerli bir mazeret göstermeden ilk arabuluculuk toplantısına katılmazsa, tutanakta belirtilir. Toplantıya katılmayan taraf davada haklı çıksa dahi yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulur.

Ücreti ne kadar, kim öder?

Taraflar arabuluculuk görüşmelerinde anlaşamazlarsa 2 saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Anlaşma durumunda ücret, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde ödenir.

ÖDEME YAPILMAZSA İCRA TAKİBİ BAŞLAR

Arabulucunun anlaştırdığı durumlarda işveren ödeme yapmazsa ne olacak?

İşçi anlaşma tutanağı ile birlikte görevli mahkemeye giderek ‘icra edilebilirlik şerhi’ koydurup alacaklarını icra yoluyla tahsil edebilecek.

Avukat katılabilir mi?

Arabuluculuk görüşmelerine taraflar bizzat ya da varsa avukatları aracılığıyla katılabilirler. Tarafın vekili aracılığı ile görüşmelere katılmak istemesi durumunda vekaletnamede arabuluculukla ilgili özel bir yetki gerekir.

Anlaşma sağlanamazsa ne olur?

Arabuluculuk sürecinde taraflar anlaşma sağlayamazsa mahkemeye başvurarak dava açabilirler.

ZAMANAŞIMINA DİKKAT ETİN

Arabulucuda alınan karar temyiz edilebilir mi?

Anlaşma sağlanması halinde tarafların imzasının yer aldığı bir tutanak düzenlenecek. Mahkeme kararı niteliğinde olan bu karar temyiz edilemeyecek. Yani karar kesin olacak.

Kıdem ve ihbar tazminatı için zamanaşımı süresi kaç yıl?

Yasayla kıdem, ihbar, kötü niyet tazminatı, iş sözleşmesinin eşit davranma ilkesine aykırı davranılmasından kaynaklanan tazminatta dava için zaman aşımı süresi 10 yıldan 5 yıla çekildi.

21 Ağustos 2018 Salı

Devlet iş kapısı olmaya devam ediyor

2 milyon 430 bin memur, 213 bin 4/B statüsündeki sözleşmeli personel ve 317 bin işçi çalıştıran kamu, iş kapısı olmayı sürdürüyor.
Yıl başından beri başta Milli Eğitim Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü olmak üzere birçok kurumda yüzlerce yeni personel istihdam eden devlet, ihtiyaç duyulan kadrolara alım için ilana çıkmaya devam ediyor.

Devlet Personel Başkanlığının internet sitesinde yayımlanan ilana göre, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü İŞKUR üzerinden 2 bin 264 sürekli işçi, 406 engelli işçi ve 330 eski hükümlü işçi alacak. Başvurular İŞKUR'a yapılacak.

Polis Akademisi Başkanlığına bağlı Polis Meslek Yüksekokullarına 2018-2019 eğitim-öğretim dönemi için 2 bin 250 erkek, 250 kadın olmak üzere toplam 2 bin 500 öğrenci alınacak. Alıma ilişkin sınav takvimi Polis Akademisi Başkanlığının internet sitesinde ilan edilecek.

Süleyman Demirel Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı Park ve Bahçelere engelli, eski hükümlü ve terör mağdurlarının da aralarında olduğu 100 geçici işçi alacak. Başvurular, 27 Ağustos'a kadar İŞKUR üzerinde yapılabilecek.

Savunma Sanayii Müsteşarlığı 23 proje mühendisi, 28 proje asistanı ve 9 yönetici asistanı olmak üzere toplam 60 sözleşmeli personel istihdam edecek. KPSS sonuçlarına göre en yüksek puana sahip olandan başlanarak alınacak personelin 5 katına kadar aday sınava katılmaya hak kazanacak. Sınava katılmaya hak kazanan adayların, KPSS puanları, sınavın yapılacağı yer, tarih ve saatleri Müsteşarlığın (www.ssm.gov.tr) internet sitesinde ayrıca ilan edilecek.

Kişisel Verileri Koruma Kurumu 35 kişisel verileri koruma uzman yardımcısı alacak. Başvurular 10-21 Eylül arasında kurum internet sitesinden yapılabilecek. Başvuranlar arasında KPSS puan sıralamasına göre en yüksek puandan başlamak üzere belirlenen boş kadro sayısının 20 katı kadar aday, 20 Ekim 2018'deki yazılı sınava çağrılacak.

Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde görevlendirmek üzere 100 hemşirenin de aralarında olduğu toplam 152 sözleşmeli personel alacak. Başvurular, 27 Ağustos mesai saati bitimine kadar Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkez Müdürlüğüne yapılacak.

Öte yandan, Kara Kuvvetleri Komutanlığı da uzman çavuş, uzman onbaşı ve sözleşmeli er alımı için ilana çıktı.

O okulu seçenler hemen iş buluyor

‘Yükseköğretim İstihdam Endeksi’ne göre, üniversite mezunları arasında en çabuk iş bulan tıp fakültesi mezunları, aynı zamanda en yüksek ücretle işe başlıyor
'Yükseköğretim İstihdam Endeksi' sonuçlarına göre, Türkiye’de üniversite mezunları arasında en hızlı iş bulanlar tıp fakültesi mezunları. Tıp fakültesini, diş hekimliği ile fizyoterapi ve rehabilitasyon takip ediyor. Bu bölümlerin mezunları, aynı zamanda mezunları en yüksek ücretle işe başlayan bölümler olarak belirlendi. Üniversite bazında mezunları en hızlı iş bulan ilk üç üniversite ise Özyeğin Üniversitesi, Sabancı Üniversitesi ve Boğaziçi Üniversitesi. Mezunları en yüksek ücret alan ilk üç üniversite Sabancı Üniversitesi, TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi olarak sıralanıyor. Devlet üniversiteleri arasındaki genel sıralamada Boğaziçi Üniversitesi birinci, Orta Doğu Teknik Üniversitesi ikinci, İstanbul Teknik Üniversitesi üçüncü sırada yer aldı. Vakıf üniversiteleri ise Sabancı, Koç ve Özyeğin olarak sıralandı.

Mezunlarla görüşüldü

Devlet ve vakıf üniversitelerinin destekleriyle 2 yıldır mezun deneyimlerine dayalı ‘Yükseköğretim İstihdam Endeksi’ çalışması yayımlayan Kariyer ve Yetenek Yönetimi Derneği’nin “CALIBRE 2018” sonuçları kamuoyu ile paylaşıldı. 2018 Yükseköğretim İstihdam Endeksi çalışması için 164 üniversite, 321 bölümden 38 bin 441 mezunun paylaştığı verilerden 75 üniversite ve 52 bölüm hakkındaki sonuç yayımlanmaya değer bulundu. Araştırmada farklı üniversite/bölüm mezunlarının ne kadar zamanda, ne kadar ücretle, hangi departmanlar ve sektörlerde işe başladıkları, memnuniyet ve tavsiyeleri analiz edildi. Ayrıca mezunların üniversitelerinin öğretim kalitesi, öğretim üyelerinin yeterliliği, yabancı dil eğitimi, yurt, burs, kariyer hizmetleri, sosyal yaşam gibi görüşleri de çalışmada değerlendirildi.

6 ayda iş buluyorlar

Araştırmaya göre mezunları en hızlı iş bulan ilk üç üniversite Özyeğin Üniversitesi, Sabancı Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi olarak sıralandı. Özyeğin mezunlarının yüzde 49’u ilk altı ay içinde, yüzde 30’u mezun olmadan önce ilk tam zamanlı işini buluyor. Sabancı mezunlarının ise yüzde 46’sı ilk altı ay içinde, yüzde 26’sı mezun olmadan önce ilk tam zamanlı işine başlıyor. Boğaziçi mezunlarının da yüzde 54’ü mezun olduktan sonra ilk altı ay içinde, yüzde 25’i mezun olmadan önce ilk tam zamanlı işini buluyor.

İlk maaş: 3 bin 499 TL

Mezunları en yüksek ücret alan ilk üç üniversite ise Sabancı Üniversitesi, TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi. Sabancı Üniversitesi mezunlarının yüzde 43’ü ilk tam zamanlı işinde 2 bin 500 ile 3 bin 499 lira arasında maaş alıyor.

İlk sırada Boğaziçi

Devlet üniversiteleri arasındaki genel sıralamada Boğaziçi Üniversitesi birinci, Orta Doğu Teknik Üniversitesi ikinci, İstanbul Teknik Üniversitesi üçüncü sırada yer aldı. Vakıf üniversiteleri ise Sabancı, Koç ve Özyeğin olarak sıralandı. Boğaziçi Üniversitesi, tavsiye ve memnuniyet sıralamasında da ilk sırayı aldı. Araştırmaya calibre.kyyd.org.tr sitesinden ulaşmak, üniversiteler ve bölümlerin karşılaştırmalı sonuçlarını görmek mümkün.

En hızlı iş bulanlar

1- Özyeğin Üniversitesi

2- Sabancı Üniversitesi

3- Boğaziçi Üniversitesi

4- Gebze Teknik Üniversitesi

5- İstanbul Teknik Üniversitesi

6- Orta Doğu Teknik Üniversitesi

7- Koç Üniversitesi

8- TOBB Ekonomi Ve Teknoloji Ünv.

9- Hasan Kalyoncu Üniversitesi

10- Yıldız Teknik Üniversitesi

En yüksek ücretliler

1- Sabancı Üniversitesi

2- TOBB Ekonomi Ve Teknoloji Ünv.

3- Boğaziçi Üniversitesi

4- Özyeğin Üniversitesi

5- Orta Doğu Teknik Üniversitesi

6- Koç Üniversitesi

7- İstanbul Teknik Üniversitesi

8- İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi

9- Yıldız Teknik Üniversitesi

10- Hasan Kalyoncu Üniversitesi

En gözdeler (Devlet Üniversitesi)

1- Boğaziçi Üniversitesi

2- Orta Doğu Teknik Üniversitesi

3- İstanbul Teknik Üniversitesi

4- Gebze Teknik Üniversitesi

5- İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü

6- Yıldız Teknik Üniversitesi

7- Hacettepe Üniversitesi

8- Ege Üniversitesi

9- Gaziantep Üniversitesi

10- Gazi Üniversitesi

En gözdeler (Vakıf Üniversitesi)

1- Sabancı Üniversitesi

2- Koç Üniversitesi

3- Özyeğin Üniversitesi

4- İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi

5- TOBB Ekonomi Ve Teknoloji Ünv.

6- Yeditepe Üniversitesi

7- Bahçeşehir Üniversitesi

8- Acıbadem Üniversitesi

9- Hasan Kalyoncu Üniversitesi

10- İstanbul Bilgi Üniversitesi

Memnuniyet listesi

1- Boğaziçi Üniversitesi

2- İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi

3- Orta Doğu Teknik Üniversitesi

4- Koç Üniversitesi

5- Sabancı Üniversitesi

6- Hacettepe Üniversitesi

7- İstanbul Teknik Üniversitesi

8- Ege Üniversitesi

9- Özyeğin Üniversitesi

10- Mimar Sinan Güzel Sanatlar Ünv.

İkinci sırada diş hekimliği

Araştırmanın bölüm bazlı sonuçlarına göre mezunları en hızlı iş bulan bölüm tıp. Tıp fakültesini, diş hekimliği, fizyoterapi ve rehabilitasyon takip ediyor. Bu sıralama, “mezunları en yüksek ücretle işe başlayan bölümler”in sıralamasını da oluşturuyor. Memnuniyet araştırmasına göre de bölümünden en fazla memnun olanlar tıp fakültesi mezunları. Bu bölümü, psikolojik danışmanlık ve rehberlik izliyor. Memnuniyet araştırmasının üçüncü sırasında ise psikoloji var. Tıp fakültesi mezunlarının yüzde 80’i ilk altı ay içinde ilk tam zamanlı işine başladığını belirtiyor. Tüm bölümler bazında ilk altı ay içerisinde tam zamanlı işe başlama oranı ise yüzde 40. Tıp fakültesi mezunları arasında “Mezun olduktan sonra hiç çalışmadım” diyenlerin oranı yüzde 7. Bu oran Türkiye genelinde tüm bölümlerin ortalaması alındığında yüzde 20.

Hukuk mezunları

Hukuk mezunlarının yüzde 50’si de ilk altı ay içinde tam zamanlı bir işe başladığını söylüyor. Mezun olduktan sonra hiç çalışmayan hukuk mezunlarının oranı yüzde 16. Yüzde 44’ü ise ilk işinde asgari ücretle çalışıyor. Tüm bölümlerin ortalaması alındığında, üniversite mezunlarının asgari ücretle işe başlama oranı yüzde 33. Milliyet

Maliye mezunlarının yüzde 36’sı, sosyoloji mezunlarının yüzde 34’ü, uluslararası ilişkiler mezunlarının yüzde 33’ü, felsefe mezunlarının yüzde 31’i, halkla ilişkiler mezunlarının yüzde 27’si mezun olduktan sonra hiç çalışmamış.

İş sözleşmesinde nelere dikkat edilmeli

İşçi ile işveren arasında imzalanan iş sözleşmesine, sadece işçi aleyhine cezai şart konulamaz. Bu şekilde yapılmış sözleşmeler geçersiz olur. İki taraflı cezai şart konulduğunda, işçiye, işverenden daha ağır cezai şart getirilemez.

Kimi işveren, nitelikli elemanını kaybetmemek için işten ayrılma durumunda işleme konulmak üzere iş sözleşmesine cezai şart maddesi ekleyebiliyor. İşten ayrılma halinde belli tutarda para veya 8-10 aylık brüt ücret tutarında tazminat ödeneceği yönünde sözleşme imzalatıyor. Özellikle işçisine eğitim aldırmış olan işverenlerde bu uygulamalara daha sık rastlanıyor.

İŞÇİYE KONULAN CEZAİ ŞART İŞVERENİNKİNİ AŞAMAZ

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 2017/19244 ve 2017/5337 sayılı kararına konu dosyada, işveren, yurt dışına 48 gün eğitime gönderdiği aşçısıyla, iş akdini feshettiği takdirde 8 aylık brüt ücreti tutarında tazminat ödeyeceğine dair sözleşme imzaladı. İşveren, aşçının istifa etmesi üzerine de tazminat talebiyle dava açtı. Yerel mahkeme, “Belirsiz süreli iş sözleşmesinde cezai şart konulamayacağı gibi sadece işveren lehine kararlaştırılan cezai şartın da geçersiz olduğu” gerekçesiyle işverenin talebini reddetti.

SADECE İŞÇİ İÇİN CEZA KONULAMAZ

Yargıtay kararında, Türk Borçlar Kanunu’nun 420. maddesi uyarınca, işçi işveren arasında imzalanan hizmet sözleşmelerine sadece işçi aleyhine konulan ceza koşulunun geçersiz kabul edildiği vurgulandı. Kararda, hizmet sözleşmelerine işçi aleyhine konulan cezai şartların geçersiz, işçi lehine konulan cezai şartların ise geçerli kabul edilmesi gerektiği kaydedildi.

İKİ TARAFLI CEZA OLABİLİR

İş sözleşmesine işçi ve işveren hakkında iki taraflı cezai şart konulabileceğine dikkat çekilen kararda, bu durumda ise işçi aleyhine belirlenen cezai şartın işveren aleyhine belirlenen cezadan daha fazla olamayacağına dikkat çekildi. İşçi aleyhine belirlenen cezai şartın, koşulları ve ceza miktarı bakımından işverenin sorumluluğunu aşmasının düşünülemeyeceği kaydedilen kararda, “İki taraflı cezai şartta işçi aleyhine bir eşitsizlik durumunda, cezai şart hükmü tümden geçersiz olmamakla birlikte, işçinin yükümlülüğü işverenin sorumlu olduğu miktarı ve halleri aşamaz” denildi.

EĞİTİM MASRAFINA KARŞILIK CEZAİ ŞART

Yargıtay kararında, gerek belirli, gerek belirsiz süreli iş sözleşmelerinde, cezai şart içeren hükümlerin karşılıklılık prensibinin bulunması halinde geçerli olabileceği, ancak, sözleşmenin süresinden önce feshi koşuluna bağlı cezai şartın geçerli olabilmesi için, iş sözleşmesinin “belirli süreli” olması gerektiği vurgulandı.

Borçlar Kanunu’na göre, tarafların cezanın miktarını seçmekte serbest oldukları, bu hüküm çerçevesinde belirli süreli iş sözleşmesinin kalan süresine ait ücretlerinin ya da bunun katlarının ödenmesi gerektiği yönünde ceza miktarı belirlenmesinin mümkün olduğu kaydedildi.

Bu konuda da “fahiş cezai şart”a dikkat edilmesi gerektiği belirtilen kararda, şöyle denildi:

“Borçlar Kanunu’nun 161/son maddesinde fahiş cezai şartın hakim tarafından tenkis edilmesi (eksiltilmesi, azaltılması) gerektiği hükme bağlanmıştır. İş hukuku uygulamasında işçi aleyhine cezai şart düzenlemeleri bakımından konunun önemi bir kat daha artmaktadır. Şart ve ceza arasındaki ilişki gözetilerek, işçinin iktisadi açıdan mahvına neden olmayacak çözümlere gidilmelidir. İşçinin belli bir süre çalışması şartına bağlanan cezalardan, sözleşme kapsamında çalışılan ve çalışılması gereken sürelere göre oran kurularak indirime gidilmelidir.”

Dava konusu dosyada, eğitim yaptırılması karşılığı, işçinin asgari 8 ay çalışması gerektiği, aksi takdirde 8 aylık brüt ücret tutarında tazminat ödeyeceğine ilişkin hüküm yer alıyor. Yargıtay kararında, işverenin, ne kadar eğitim masrafı yaptığını ortaya koymadan doğrudan 8 aylık brüt ücret tutarında tazminat talep edemeyeceği belirtilerek, öncelikle yapılan masrafın tespit edilmesi, daha sonra da işçinin çalıştığı ve çalışmadığı sürelere oranlanarak masrafın kalan kısmının ödetilmesi gerektiği kaydedildi.

Sabah 9 akşam 5 mesaisinin sonu mu geliyor?

İngiltere'de yapılan bir araştırma, geleneksel mesai saatlerinde çalışan kişilerin azınlıkta kaldığını gösterdi.
Anket şirketi YouGov'un 4 bin kişiyle, McDonald's sponsorluğunda yaptığı araştırmaya göre ülkedeki işçilerin yalnızca yüzde 6'sı bu saatler arasında çalışıyor.

İnsanların yarısı iş paylaşma, haftalık mesai saatlerini daha az günde bitirme veya yarı zamanlı çalışma gibi yöntemleri tercih ediyor.

Kendi esnek çalışma talebi reddedildikten sonra bu alanda kampanyalar yürütmeye başlayan Anna Whitehouse, esnek çalışma hakkında önyargılar olduğunu söylüyor.

Whitehouse'un çocuğunu kreşe bırakmak için her gün 15 dakika geç gelip 15 dakika erken çıkma talebi işvereni tarafından reddedilmişti.

Ülkedeki çalışan kadınların, aynı mesai süresinde erkeklerden ortalama yüzde 30 daha az ücretle çalıştığı öğrenildi.

Araştırmaya göre tam zamanlı işçilerin en fazla çalışmak istediği mesai saatleri sabah 8 akşam 4 arası. İşçilerin yüzde 37'si bu saatlerde, yüzde 21'i de sabah 7 öğlen 3 arasında çalışmak istiyor. Talep yalnızca çocuğu olan kişilerden veya öğrencilerden değil her kesimden geliyor.

Esnek çalışanlar bunun motivasyonlarını artırdığını ve işlerinde daha uzun süre çalışmak istediklerini söylüyor. İnsan kaynakları ve kişisel gelişim üzerine çalışan Peter Cheese de esnek çalışma imkanı olan işlere daha fazla kişinin başvurduğunu söylüyor.

İngiltere'de işçiler bir şirkette 26 hafta çalıştıktan sonra esnek çalışma talep etme hakkı oluyor. Talebin yazılı olarak iletilmesinin ardından işverenin 3 ay içinde karar vermesi gerekiyor. İşverenlerin talebi reddetmesi için iş modelleriyle ilgili sağlam gerekçeleri olması gerekiyor. İşçilerin her 12 ayda bir başvuru yapma hakkı bulunuyor.

3 Ağustos 2018 Cuma

Ölüm izninde işçi memur ayrımı

İşçi ve memurların mazeret izinleri konusunda önemli farklar bulunuyor. Babası annesi ölen memur 7 gün izin alabilirken, işçi sadece 3 gün izin alabiliyor


Memurlar, olması gerektiği gibi eşinin ailesinden biri öldüğünde izin alabilirken, işçinin bu konuda izin hakkı bulunmuyor. İşveren izin vermediği takdirde işçi kayınpederinin ölümünde eşinin yanında olamaz. Ahmet Kıvanç, Habertürk'teki yazısında işçi ve memurların mazeret izni haklarına ilişkin merak edilenleri yazdı. İşte o yazı:

İşçilerin izin hakları İş Kanunu'nda, memurların hakları ise Devlet Memurları Kanunu'nda düzenleniyor. İki yasa arasında izinler konusunda farklar bulunuyor. İşçiler evlenmeleri halinde sadece üç gün ücretli mazeret izni kullanabiliyor. Ana babasının, eşinin, kardeşinin, çocuğunun ölümü halinde de işçi sadece üç gün mazeret izni alabilir. Kaybettiği yakınının yasını daha uzun tutmak isterse, yıllık izninden kullanmak zorunda.

MEMURUN EVLENME İZNİ 7 GÜN

İşçiler evlenme durumunda sadece üç gün izin kullanabilirken, memurların evlenme izni yedi gün. Memurlar, çocuklarının evlenmesi durumunda da 7 gün izin hakkına sahip. İşçilerin ise çocukları evlenirken mazeret izni kullanma hakkı bulunmuyor. Çocuğunu evlendirecek işçinin yıllık iznini kullanması gerekiyor.

KAYINPEDERİ ÖLEN İŞÇİYE İZİN YOK

Memurlar, kendisinin veya eşinin ana, baba ve kardeşlerinin ölümünde 7 gün mazeret izni kullanabiliyor. İşçiler ise sadece kendi ana, baba ve kardeşlerinin ölümünde izin alabiliyor. Memur kayınpederinin ölümünde 7 gün izin kullanabilirken, işçi, patronu istemediği takdirde kayınpederinin, kayınvalidesinin veya kayınbiraderinin ölümünde eşinin acısını paylaşamaz. İşçinin çocuğunun ölümünde de sadece 3 gün mazeret izni hakkı bulunuyor.

BABALIK İZNİ MEMURDA 10, İŞÇİDE 5 GÜN

Eşi doğum yapan memur on gün babalık izni kullanabiliyor. İşçilerin babalık izni süresi ise beş gün ile sınırlı.

ENGELLİ ÇOCUK İZNİNDE EŞİTLİK

En az yüzde 70 oranında engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğu bulunan memur ve işçilerin mazeret izinleri eşit. Her ikisinde de bir yıl içinde toptan veya bölümler halinde on güne kadar ücretli izin verilebiliyor. On günlük mazeret izni anne veya babadan sadece biri tarafından kullanılabiliyor.

MEMURUN YILLIK MAZERET İZNİ ON GÜN İLE SINIRLI

Bir yılda kullanılabilecek toplam mazeret izni konusunda ise memurlar aleyhine farklılık bulunuyor. İşçilerin bir yıl içinde kullanabilecekleri toplam mazeret izin sürelerinde sınırlama bulunmuyor. Buna karşılık memurların yıllık mazeret izinleri 10 gün ile sınırlı. Zaruret halinde, on gün daha mazeret izni verilebiliyor. Ancak, ikinci kez verilen mazeret izni yıllık ücretli izinden düşülüyor.

ANALIK İZNİ 16 HAFTA

Doğum yapan işçi ve memurlara doğumdan önce 8, doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere 16 hafta analık izni veriliyor. Çoğul gebelik halinde doğum öncesi süreye 2 hafta ekleniyor.

Doğumda veya doğum sonrasında annenin ölümü halinde, doğum sonrası kullanılamayan süreler hem işçide hem de memurda babaya kullandırılıyor.

Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen işçi ve memurlara da 8 hafta izin veriliyor.

DOĞUM SONRASI 6 AYA KADAR YARIM ÇALIŞMA HAKKI

Analık izninin bitiminden itibaren çocuğunun bakımı ve yetiştirilmesi amacıyla ve çocuğun hayatta olması kaydıyla kadın işçi ve memur ile üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçi/memurlara, istekleri hâlinde birinci doğumda 2 ay, ikinci doğumda 4 ay, sonraki doğumlarda ise 6 ay süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin veriliyor. Çoğul doğum hâlinde bu sürelere otuzar gün ekleniyor. Çocuğun engelli doğması hâlinde bu süre üç yüz altmış gün olarak uygulanıyor.

SÜT İZNİNDE FARKLILIK

Kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam 1.5 saat süt izni veriliyor.

Kadın memurlara ise analık izin süresinin bitiminden itibaren ilk altı ayda günde 3 saat, ikinci altı ayda günde 1.5 saat süt izni kullandırılıyor.

YILLIK İZİN İŞÇİLERDE 14 GÜNDEN BAŞLIYOR

Yıllık izin süresi, çalışma süresi bir yıldan beş yıla kadar olan işçilerde 14; 5 yıldan fazla 15 yıldan az olanlara 20; 15 yıldan fazla olan işçilere de 26 günden az olamaz.

Memurlarda izin süresi ise hizmeti 1 yıldan 10 yıla kadar olanlar için 20 gün; hizmeti on yıldan fazla olanlar için 30 gün.


İşsize bin 611 lira!

Ülkemizde işsiz kalanlar, maaş desteğiyle soluk alıyor. İşsiz kalanlara 10 aya varan süreyle maaş ödeniyor. Maaşın tutarı da bu yıl için en az 805,63, en yüksek de bin 611 lira 28 kuruş olarak uygulanıyor. Bu ödemeden yararlanmak için bazı şartları yerine getirmek gerekiyor.

EN AZ 600 GÜN ŞART

İşsizlik sigortası kapsamında bir işyerinde çalışırken; kendi istek ve kusuru dışında işini kaybedenler; son 120 gün içinde prim ödeyerek sürekli çalışmış ve son 3 yıl içinde en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödemiş olmak şartıyla maaş alıyor.

İşsizlik maaşı bağlanırken son 4 aylık dönemdeki ortalama brüt kazanca bakılıyor. Kazancın yüzde 40'ı kadar maaş ödeniyor. Ancak bağlanacak maaş, brüt asgari ücretin yüzde 80'ini aşamıyor.

Yeni dönemde hedef, işsizlik maaşının daha fazla kişiye ulaşması.


1 Ağustos 2018 Çarşamba

Her 10 çalışandan sadece biri sendikalı

Çalışma Sosyal Hizmet ve Aile Bakanlığı’nca açıklanan 2018 yılı temmuz ayı çalışan istatistiklerine göre sendikalı işçi sayısı yüzde 12.76 düzeyinde.
Sendikalı çalışan sayısı yerinde sayıyor. Açıklanan yeni istatistiklere göre, sendikalı işçi sayısı yüzde 12.76 düzeyinde. Bu da her 10 çalışandan sadece birinin sendikalı olduğunu gösteriyor. Toplam sendikalı sayısı, 1 milyon 802 bin olurken, sendikaların işkollarındaki örgütlülük oranı yüzde 25’i geçemedi. Bu oran bazı sektörlerde yüzde 1’e kadar indi.
YÜZDE 12 SENDİKALILIK
Çalışma Sosyal Hizmet ve Aile Bakanlığı’nca açıklanan 2018 yılı temmuz ayı çalışan istatistiklerine göre, ocak ayıyla kıyaslandığında 6 aylık dönemde sendikalı çalışan sayısında çok küçük bir artış olduğu görülüyor. 2018 yılı başında 1 milyon 714 bin 397 olan sendikalı sayısı, temmuz ayı itibarıyla ise 87 bin 758 arttı. Sendikalı oranı ise yüzde 12.38’den yüzde 12.76’ya çıktı. Türk-İş’e bağlı sendikaların üye sayısı 925 binden 958 bine çıkarken, Hak-İş’in üye sayısı ise 615 binden 654 bine çıktı. DİSK’in üye sayısı da 149 binden 169 bine çıktı.

Her 10 çalışandan sadece biri sendikalıTAŞERONLAR ARTTIRDI
Sendikalar açısından ise en büyük değişiklik taşeron çalışanların örgütlendiği sendikalarda görüldü. Bu yıl başında taşeron çalışanların kadroya alınmasının ardından, sendikalılık oranlarında da kısmi bir artış olduğu dikkat çekti. Burada da en yüksek artış Hak-İş’e bağlı Hizmet-İş Sendikası’nda görüldü. Hizmet-İş Sendikası’nın ocak ayında 251 bin olan üyesi, 286 bine kadar çıkarken, Türk-İş’e bağlı Belediye-İş’in 63 bin olan üye sayısı ise 74 bine çıktı. DİSK’e bağlı Genel-İş’in üye sayısı da 66 binden 76 bine yükseldi.

METALDE 1.5 MİLYON İŞÇİ
Açıklanan verilere göre metal işkolunda 1 milyon 582 bin 714, inşaat işkolunda 1 milyon 805 bin 928, enerji işkolunda 248 bin 51, taşımacılık işkolunda 732 bin 647, sağlık ve sosyal hizmetler işkolunda 406 bin 591, konaklama ve eğlence işlerinde 994 bin 168, genel işler işkolunda ise 1 milyon 12 bin çalışan bulunuyor. Basın, yayın ve gazetecilik işkolunda ise 91 bin 443 işçi çalışıyor.

Sendikalı işçiyi atan patrona hapis cezası

2010'da Adıyaman’da bir tekstil fabrikasının patronu sendikalı işçileri işten attı. 12 işçi işe iade davası açtı ve 12 aylık brüt ücret tutarında tazminat kazandı. İşveren “Sendikal haklarını kullanmasını engelleme” suçunda 77 kez 5 ay hapis cezası aldı

HAK-İŞ Konfederasyonu’na bağlı Öz İplik İş Sendikası, 2010 yılında Adıyaman’da bir tekstil fabrikasında örgütlenme çalışması başlattı. Örgütlenmeyi haber alan işveren, sendikaya üye olan işçileri işten attı. İşçilerin bir kısmı sendikadan istifa ederek yeniden çalışmaya başladı. 128 işçi ise işe dönemedi.

Sendikanın girişimiyle bu işçilerden sadece 12’si işe iade davası açtı. Diğer işçiler dava açmaktan kaçındı. İşe iade davası açan işçiler, 12 aylık brüt ücret tutarında sendikal tazminat kazandı. 2012 yılında, Sendika ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu çıkartıldı. Sendikal tazminat davasının işe iade davasıyla birlikte açılma koşulu kaldırıldı. Yeni yasada, mahkemelerin “işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın” sendikal tazminata karar verebilmesi öngörüldü.

ÜÇ YIL SONRA DAVA AÇTILAR

12 arkadaşlarının davayı kazandığını öğrenen diğer işçiler, “Keşke biz de dava açsaydık” deyince, Öz İplik İş Sendikası devreye girdi. Sendika Avukatı, ilk başta dava açmayan işçiler adına, yasa değişikliğinin ardından sendikal tazminat talebiyle açtıkları davayı kazandıklarını ve her birine 12 aylık brüt ücretleri tutarında tazminat ödenmeye başlandığını belirtti. Sendikal tazminatta gelir vergisi ve damga vergisi kesintisi dışındaki brüt ücret üzerinden ödeme yapılıyor.

77 KEZ 5 AY HAPİS CEZASI

Sendika avukatı ayrıca işveren hakkında, işçileri sendika üyeliği nedeniyle işten attığı gerekçesiyle 128 işçi adına ceza davası açtı. Bunların 51’i dava aşamasında şikâyetlerini geri çekti. Adıyaman 1. Asliye Ceza Mahkemesi, beş yıllık yargılama sonucu verdiği kararında, 77 işçinin “Sendikal haklarını kullanmasını engelleme” suçundan işvereni 77 kez 6 ay hapis cezasına çarptırdı. Mahkeme daha sonra cezalarda 6’da 1 oranında indirim yaparak, 77 kez 5 ay hapis cezasına çevirdi. Mahkeme, cezanın 2 yıldan az olması ve işveren hakkında daha önce 3 yıldan fazla hapis cezası olmamasını dikkate alarak, cezanın ertelenmesine hükmetti. Bölge idare mahkemesinden de aynı yönde karar çıkarsa, işveren 5 yıl içinde herhangi bir suç işlerse, hapis cezasını çekmek zorunda kalacak.

İŞE İADE DAVASI BİR AY İÇİNDE AÇILMALI

Sendikal nedenle iş akdi işverence feshedilen işçinin, bir ay içinde işe iade davası açması gerekiyor. Normalde işe iade davası açabilmek için iş yerinde en az 30 kişinin çalışması ve 6 ay kıdemin bulunması şartı aranıyor. Sendikal nedenle işten atılan işçiler için de bu hüküm uygulanıyordu. Ancak, Anayasa Mahkemesi’nin 2014 yılında verdiği iptal kararıyla, sendikal nedenle işten atılanlarda bu şart kaldırıldı.

ZAMAN AŞIMI 5 YILA İNDİ

Sendikal tazminatta daha önce 10 yıllık zaman aşımı uygulanıyordu. Geçen yıl ekim ayında yapılan yasa değişikliğiyle iş sözleşmesinden kaynaklanan tüm tazminatlarda zaman aşımı süresi 5 yıla indirildi. Zaman aşımı süresi, fesih tarihinden itibaren başlıyor.


İstihdama yeni model geliyor

İşsizlere geçici gelir desteği verilecek her ile artı hizmet noktası kurulacak. Yeni sektörlere uyum stratejisi hazırlanırken yeni nesil meslek kursları düzenlenecek.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın öncülük ettiği istihdam seferberliğini güçlendirmek için çalışma hayatında da yeni bir dönem başladı. Türkiye İş Kurumu yeni sisteme göre yeniden yapılandırılırken, her ilde öğrencilerin iş bulmaları için "artı hizmet noktası" kuruluyor. Okuldan işe geçiş kolaylaşırken, meslek danışmanları özel gruplara göre uzmanlaşacak. Kamu kurum ve kuruluşlarında da gençlere part-time çalışma imkânları yaygınlaştırılacak. Hükümet gelecek beş yıllık dönemde 5 milyon ilave istihdam sözü verirken, yaklaşık 2.5 milyon kişinin de işgücü piyasası programlarından yararlanması sağlanacak. İstihdam oranının 2023'te yüzde 54'e, kadınların işgücüne katılım oranını yüzde 41'e çıkaracak yol haritası kapsamında atılacak adımlar şöyle:

SEKTÖRLERE UYUM STRATEJİSİ:

İstihdamda yeni sektörlere uyum stratejisi oluşturuluyor. Kadın ve gençlerin niteliklerini geliştirecek yeni eğitim programları uygulanacak, kariyer danışmanlığı yaygınlaştırılacak.

ESNEK ÇALIŞMA YAYGINLAŞIYOR:

Esnek çalışma modellerinin yaygın olduğu hizmet sektöründe kaliteyi artırmak için meslek kursları düzenlenecek.

ESNEK ÇALIŞMA KOŞULLARI:

Gençlere kamu kurum ve kuruluşlarında da esnek çalışma koşulları sunulacak. Eğitimlerini iş yaşamlarıyla birlikte rahatça sürdürmeleri sağlanacak. İşgücüne meslekler arası geçici kolaylaştıran esnek beceriler kazandırılacak.

YENİ NESİL KURSLAR:

İşgücü talebi ve iş arama düzene bağlanacak, özel politika gerektiren gruplara yönelik projeler devreye girecek. Yeni nesil meslek edindirme, geliştirme ve değiştirme kursları düzenlenecek.

HİZMET MERKEZLERİ KURULUYOR:

Nüfus, sigortalı, işyeri sayısı gibi kriterleri dikkate alarak yeteri kadar hizmet merkezi kurabilecek. Hem iş arayan hem de işverenin taleplerine hızlı şekilde yanıt verilecek. İşbaşı eğitim programlarının fonksiyonları artacak.

MESLEK TECRÜBESİ KAZANACAKLAR:

Gençlerin mesleki tecrübe kazanarak işgücü piyasasına dâhil olmaları kolaylaşacak. Dijital ekonominin ihtiyaçlarını karşılayacak nitelikte işgücü yetiştirilmesine yönelik çalışmalar yaygınlaşacak. Gençlerin talepleri dikkate alınarak aktif işgücü programları çeşitlendirilecek, kurs ve programları yeniden tasarlanacak.

İŞGÜCÜ İZLEME SİSTEMİ:

Uluslararası işgücü ve yurtdışındaki Türk işgücü için izleme ve değerlendirme sistemi kurulacak. İşbaşı eğitim programlarının süresini bilişim ve imalat sektörlerindeki işyerleri ile tehlikeli ve çok tehlikeli mesleklerde 6 ay, diğer işyerleri ve mesleklerde ise 3 ay olarak uygulanacak.

EĞİTİMLER 2 YIL SÜRECEK:

Kupon modeli kapsamında başlatılan mesleki eğitim programları iki yıl sürecek. Kursların da en az 6 olması planlanıyor. Eğitimlerin saatlerinde esnek davranılacak. Gençler kendilerine uygun olanları seçebilecek.

İŞSİZE GEÇİCİ GELİR DESTEĞİ:

İŞKUR yeni sistemin hızına uygun ulusal istihdam politikası oluşturacak. İşsizliğin yoğun olduğu dönemlerde veya yerlerde işsizlere geçici gelir desteği sağlamaya yönelik programlar uygulanacak.

İSTİHDAM GARANTİLİ İŞLER:

Gençlerin istihdama katılımını artırmak için eğitim kurumlarından belli oranda istihdam garantisi sözü de alınacak. İş tecrübeli kazanım programları yaygınlaşacak.

MESLEK LİSELERİ ARTACAK:

Mesleki ve teknik lise mezunlarının istihdam süreçlerinin planlandığı politikalara öncelik veriliyor. Sanayi bölgelerine meslek lisesi uygulamaları yaygınlaşıyor. Uygulamalı eğitimleri yaygınlaştırarak, okul ve iş dünyası arasındaki işbirliğini güçlendiriliyor.

EKONOMİYE GÜVEN ARTTI

Türkiye İstatistik Kurumu ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası işbirliği ile yürütülen tüketici eğilim anketi sonuçlarından hesaplanan Tüketici Güven Endeksi, temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 4 oranında arttı. Haziran ayında 70.3 olan endeks temmuz ayında 73.1 oldu. Hanenin maddi durum beklentisi endeksi bir önceki aya göre yüzde 3.3 oranında artarak temmuz ayında 92 oldu. Bu artış ise gelecek 12 aylık dönemde hanenin maddi durumunun daha kötü olacağını bekleyenlerin azalmasından kaynaklandı.

BİR ÖNCEKİ AYA GÖRE AZALMA VAR

Genel ekonomik durum beklentisi endeksi haziran ayında 92.1 iken, temmuz ayında yüzde 4.6 oranında artarak 96.3 değerine yükseldi. Bu artış, gelecek 12 aylık dönemde genel ekonomik durumun daha kötü olacağı yönünde beklentisi olan tüketicilerin bir önceki aya göre azalmasından kaynaklandı.

İŞSİZ SAYISINDA 12 AYLIK DÖNEM ETKİSİ

İşsiz sayısı beklentisi endeksi bir önceki aya göre yüzde 1.9 oranında artarak temmuz ayında 76.9 oldu. Bu artış, gelecek 12 aylık dönemde işsiz sayısında artış bekleyenlerin azalmasından kaynaklandı.

TASARRUF ETME İHTİMALİNDE ARTIŞ

Tasarruf etme ihtimali endeksi haziran ayında 24.6 iken, temmuz ayında yüzde 10.2 oranında artarak 27.1 oldu. Bu artış, gelecek 12 aylık dönemde tasarruf etme ihtimali olduğunu düşünen tüketicilerin bir önceki aya göre artmasından kaynaklandı.